Açıklamalı Kaynakça Nasıl Yazılır
Genel Bakış
Açıklamalı kaynakça, kısa bir betimleyici ve değerlendirici paragrafın eşlik ettiği bir alıntı listesidir. Güvenilir kaynakları seçmeyi, alıntıları doğru şekilde biçimlendirmeyi ve her kaynağı özetleyen, değerlendiren ve yansıtan kısa açıklamalar yazmayı öğreneceksiniz. Araştırmanızı organize etmek ve akademik sorgulamanızın derinliğini kanıtlamak için bu adımları takip edin.
1. Adım: Kaynaklarınızı Seçin ve Alıntılayın
Araştırma sorunuza doğrudan hitap eden akademik kaynakları belirleyerek başlayın. Hakemli makaleler ve kitaplar bulmak için JSTOR veya Google Akademik gibi akademik veri tabanlarını kullanın. Kaynaklarınızı seçtikten sonra her biri için tam bir bibliyografik alıntı oluşturun. Eğitmeniniz tarafından zorunlu tutulan APA 7. Baskı, MLA 9. Baskı veya Chicago Stili gibi spesifik stil kılavuzunu kullandığınızdan emin olun. Alıntı, ilk satırın sola yaslı ve sonraki satırların 0,5 inç içeriden başladığı bir asılı girinti (hanging indent) ile biçimlendirilmelidir.
2. Adım: İçeriği Özetleyin
Açıklamanızın ilk bölümü bir özettir. Kaynağın merkezi argümanını, kapsamını ve temel bulgularını damıtan 3 ila 5 cümle yazın. Kaynaktan doğrudan alıntı yapmaktan kaçının; bunun yerine bilgiyi kendi kelimelerinizle başka kelimelerle ifade edin (paraphrase). Araştırmanın 'ne' ve 'neden'ine odaklanın. Eğer bilimsel veya sosyolojik bir çalışmaysa kullanılan metodolojiyi tanımlayın. Bu bölüm, bir okuyucunun çalışmanın tamamını okumasına gerek kalmadan kaynağın amacını anlamasını sağlayacak kadar ayrıntı sunmalıdır.
3. Adım: Kaynağın Güvenilirliğini Değerlendirin
Özetlemeden sonra kaynağı eleştirel bir şekilde değerlendirmelisiniz. Yazarın yetkinliğini ve yayıncının itibarını analiz edin. Taraflılık veya belirli bir ideolojik eğilim belirtileri arayın. Sunulan kanıtların iddiaları desteklemek için yeterli olup olmadığını kendinize sorun. Bu kaynağı alandaki diğer çalışmalarla karşılaştırın; genel fikir birliğiyle uyuşuyor mu yoksa radikal yeni bir bakış açısı mı sunuyor? Bu adım, bilgiyi olduğu gibi kabul etmek yerine tükettiğiniz bilgi hakkında eleştirel düşünme yeteneğinizi gösterir.
4. Adım: Kaynağın Yararlılığı Üzerine Düşünün
Bir açıklamanın son unsuru yansıtmadır. Bu spesifik kaynağın araştırma projenize nasıl katkıda bulunduğunu açıklayın. Arka plan bilgisi mi sağlıyor, ana argümanınızı verilerle mi destekliyor yoksa ele almanız gereken bir karşı argüman mı sunuyor? Tezinizle en alakalı olan bölümler veya kısımlar hakkında spesifik olun. Bu, düşüncelerinizi düzenlemenize yardımcı olur ve asıl makalenizi veya araştırma ödevinizi yazmaya başladığınızda bir yol haritası görevi görür.
Örnek: APA Stili Açıklama
Smith, J. A. (2022). Dijital okuryazarlığın akademik performans üzerindeki etkisi. *Eğitim Teknolojileri Dergisi*, 15(2), 45-60. https://doi.org/10.1001/jet.2022.15.2 Smith, lisans öğrencileri arasında yüksek dijital okuryazarlık seviyeleri ile GNO (GPA) arasındaki korelasyonu inceliyor. 500 katılımcıyla yapılan nicel bir anket kullanan yazar, üniversite kariyerlerinin başında araştırma veri tabanlarında uzmanlaşan öğrencilerin yazma ödevlerinde %15 daha iyi performans gösterdiği sonucuna varıyor. Bu hakemli makale oldukça güvenilirdir ve nesnel veriler sunmaktadır. Dijital okuryazarlık eğitiminin tüm birinci sınıf öğrencileri için zorunlu olması gerektiği yönündeki iddiamı desteklemek için gereken ampirik kanıtları sağladığından araştırma ödevim için temel teşkil etmektedir.
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- Çok kısa olmak: Sadece konuyu belirten tek cümlelik açıklamalardan kaçının. Hem özet hem de değerlendirme sunmalısınız.
- Yanlış biçimlendirme: Alıntılarınızın, stil kılavuzunuzun tam noktalama ve büyük harf kurallarına uyduğundan emin olun.
- Eleştiri eksikliği: Sadece özetlemeyin. Açıklamalı kaynakça, kaynağın kalitesini ve ilgisini yargılamanızı gerektirir.
- Özeti (abstract) kopyalamak: Yazarın özetini asla kopyalamayın. Açıklamanız, kendi araştırma hedeflerinizi yansıtan özgün bir yazı olmalıdır.
Otomatik olarak alıntı oluşturun
Herhangi bir URL veya DOI'den MLA, APA ve Chicago alıntıları.
İlgili kılavuzlar
Araştırma Becerileri
Akademik Araştırmalar İçin Bilimsel Kaynaklar Nasıl Bulunur?
6 dk
Araştırma Becerileri
Birincil ve İkincil Kaynaklar Arasındaki Fark Nedir?
4 dk
Araştırma Becerileri
Literatür Taraması Nasıl Yazılır
6 dk
Araştırma Becerileri
APA Açıklamalı Kaynakça Örnekleri
6 dk okuma
Araştırma Becerileri
Açıklamalı Kaynakça Özetleri İçin Fiiller
3 dk okuma