Jak zakończyć esej

Wezwanie do działania (call to action) mówi czytelnikowi, co ma zrobić dalej. Najlepiej sprawdza się w esejach argumentacyjnych i perswazyjnych, gdzie chcesz skłonić ludzi do zmiany zachowania, a nie tylko do przyznania racji.

Przykład: „Władze stanowe powinny wprowadzić obowiązkowe kursy edukacji finansowej w każdej publicznej szkole średniej do 2028 roku. Kosztem bezczynności będzie kolejne pokolenie wchodzące w dorosłość bez umiejętności zrozumienia umowy kredytowej”.

Wezwanie do działania jest konkretne (wprowadzenie kursów, do 2028 r.) i łączy się z argumentacją eseju. Unikaj mglistych apeli typu „Wszyscy powinniśmy starać się bardziej”.

Pytanie kończące zaprasza czytelnika do dalszego myślenia po zakończeniu lektury. Dobrze sprawdza się w esejach analitycznych i tematach z nierozwiązanymi napięciami.

Przykład: „Jeśli algorytmy już teraz decydują o tym, co czytamy, oglądamy i kupujemy, to jak dużo czasu minie, zanim zaczną decydować o tym, w co wierzymy?”

Pytanie powinno wynikać z argumentacji eseju, a nie być przypadkowe. Popycha ono czytelnika do rozszerzenia Twojej analizy na nowe obszary.

Nawiązanie polega na powrocie do obrazu, anegdoty lub szczegółu ze wstępu, ale przedstawieniu go w nowym świetle, z uwzględnieniem wiedzy zdobytej w trakcie eseju.

Wstęp: „Kiedy dziadek wręczył mi swój wysłużony egzemplarz Wielkiego Gatsby'ego, powiedział: 'Ta książka nauczy cię o pieniądzach więcej niż jakakolwiek lekcja'”.

Zakończenie: „Mój dziadek miał rację, ale nie w taki sposób, jak myślał. Gatsby nauczył mnie, że bogactwo nie może kupić jedynej rzeczy, którą warto mieć, i że niektórzy ludzie spędzają całe życie, ucząc się tego zbyt późno”.

Klamra tworzy satysfakcjonujące poczucie domknięcia. Czytelnik rozpoznaje odniesienie i widzi, jak argumentacja je pogłębiła.

Ta strategia polega na odejściu od konkretnego tematu, aby pokazać jego większe znaczenie. Odpowiada na pytanie: „Dlaczego to ma znaczenie poza ramami tego eseju?”

Przykład: „Debata na temat godzin rozpoczynania zajęć szkolnych nie dotyczy tak naprawdę grafików. Dotyczy tego, czy projektujemy instytucje wokół potrzeb ludzi, którym służą, czy dla wygody osób, które nimi zarządzają”.

Szersza implikacja łączy konkretny argument z uniwersalną zasadą, nadając esejowi wagę i rezonans.

Zakończ żywym, konkretnym obrazem, który ucieleśnia Twoją argumentację. Działa to szczególnie dobrze w esejach narracyjnych i opisowych.

Przykład: „Ostatnia fabryka w mieście została zamknięta we wtorek. Do środy parking zaczął już zarastać chwastami, jakby ziemia tylko czekała na pozwolenie, by zapomnieć”.

Mocny obraz nie wyjaśnia swojego znaczenia. Ufa czytelnikowi, że połączy go z argumentacją eseju. Obraz końcowy zapada w pamięć, ponieważ pokazuje, zamiast tylko opowiadać.

Wstęp i zakończenie to klamry kompozycyjne. Powinny być ze sobą powiązane, ale nie identyczne.

Praktyczny test: przeczytaj wstęp, a następnie natychmiast przeczytaj zakończenie. Zakończenie powinno sprawiać wrażenie napisanego przez kogoś, kto wie więcej niż osoba, która pisała wstęp. Argumentacja powinna ewoluować.

Jeśli oba akapity mówią zasadniczo to samo, Twój esej może mieć problem strukturalny. Akapity rozwinięcia powinny rozwinąć argumentację na tyle, by zakończenie mogło powiedzieć coś, czego wstęp nie był w stanie przekazać.